To musisz wiedzieć o związkach chromu:

Chrom występuje w związkach na różnych stopniach utlenienia, najczęściej +2, +3 oraz +6.
Tlenek chromu(III) (Cr₂O₃) jest zielonym pigmentem stosowanym w farbach i ceramice.
Chromian potasu (K₂CrO₄) jest żółtym związkiem, wykorzystywanym w chemii analitycznej.
Dichromian potasu (K₂Cr₂O₇) to silny utleniacz, używany m.in. do czyszczenia szkła laboratoryjnego. W środowisku kwaśnym dichromiany ulegają redukcji do chromu(III).
Związki chromu(VI) są toksyczne i rakotwórcze, dlatego wymagają szczególnej ostrożności.
Chrom(III) jest mikroelementem niezbędnym dla organizmów żywych, uczestniczy w metabolizmie cukrów.
Tlenek chromu(VI) (CrO₃) jest silnym utleniaczem, stosowanym w syntezie organicznej.

REAKCJE związków chromu

Reakcja utleniania jonów Cr³⁺do jonów CrO₄^2-

Najpierw do soli chromu(III) wprowadzono NaOH. Wytrącił się wodorotlenek chromu(III), który w nadmiarze NaOH roztworzył się. Wykazano przy tym właściwości amfoteryczne Cr(OH)₃.
Cr³⁺ + 3OH^– → Cr(OH)₃
Cr(OH)₃ + OH^– → [Cr(OH)₄]^–
Do powstałego kompleksu tetrahydroksochromianu(III) sodu dodano następnie wody utlenionej. Z uwagi na zasadowe środowisko tej reakcji, powstaje chromian(VI) sodu; następuje utlenienie chromu z III na VI i redukcja tlenu z -I na -II.
2[Cr(OH)₄]^–+ 3H₂O₂+ 2OH^– → 2CrO₄^2-+ 8H₂O

zobacz na IG

Reakcja redukcji jonów Cr₂O₇^2-do jonów Cr³⁺

Zakwaszony roztwór dichromianu(VI) potasu ma barwę pomarańczową.
Po dodaniu jonów siarczanowych(IV) barwa zmienia się na zieloną.
Oznacza to, że jony dichromianowe(VI) uległy redukcji do jonów Cr³⁺, a siarczan(IV) utlenił się do siarczanu(VI):

Cr₂O₇^2-+ 3SO₃^2-+ 8H⁺ → 3SO₄^2-+ 2Cr³⁺+ 4H₂O
zobacz na IG

Trwałość chromianów w zależności od środowiska

W obu probówkach znajduje się roztwór chromianu(VI) sodu. W lewej – w środowisku zasadowym, do prawej dodawany jest kwas. Roztwór zmienia barwę w wyniku tworzenia jonów dichromianowych(VI).
W roztworach wodnych dichromiany(VI) są trwałe w środowisku kwasowym, po dodaniu zasady roztwór zmienia barwę z pomarańczowej na żółtą w wyniku rozpadu jonów dichromianowych(VI) do chromianowych(VI):
Cr₂O₇^2- + 2OH⁻ → 2CrO₄^2- + H₂O
Natomiast gdy do żółtych chromianów(VI) doda się kwasu, roztwór zabarwia się na pomarańczowo w wyniku reakcji odwrotnej:
2CrO₄^2- + 2H⁺ → Cr₂O₇^2- + H₂O
UWAGA: nie jest to redoks, nie zachodzi tu zmiana stopnia utlenienia!

Amfoteryczność wodorotlenku chromu(III)

Najpierw do soli chromu(III) wprowadzono NaOH. Wytrącił się wodorotlenek chromu(III). Do pierwszej probówki nadal dodawano NaOH, do drugiej dodano HCl. W obu przypadkach osad roztworzył się.
Cr³⁺ + 3OH^– → Cr(OH)₃
probówka 1: Cr(OH)₃ + OH^– → [Cr(OH)₄]^–probówka 2: Cr(OH)₃ + 3H⁺ → 3H₂O + Cr³⁺

Równoczesne zachodzenie tych reakcji wodorotlenku chromu(III) potwierdza charakter amfoteryczny tego związku. Powstały kompleks z czterema grupami OH nazywamy tetrahydroksochromianem(III) sodu, może też dojść do całkowitego wysycenia i przyłączenia 6 grup OH – wówczas powstaje heksahydroksochromian(III) sodu. Więcej na ten temat znajdziesz w skrypcie.

Roztwarzanie chromu w kwasie solnym

Chrom ma potencjał standardowy Cr/Cr³⁺ równy -0.74V, co czyni go reaktywniejszym od wodoru. Może zatem reagować z kwasami, wypierając H₂. Widać wydzielanie się pęcherzyków gazu. Zielonkawe zabarwienie wokół metalu pochodzi od jonów Cr³⁺ .

2Cr + 6H⁺ → 2Cr³⁺ + 3H₂