To musisz wiedzieć o wskaźnikach alkacymetrycznych:
- Wskaźniki alkacymetryczne to substancje chemiczne używane do wykrywania punktu końcowego w reakcjach miareczkowania kwas-zasada oraz określenia, czy substancja jest zasadą, czy kwasem.
- Każdy wskaźnik charakteryzuje się określonym zakresem pH, w którym zmienia barwę, np. fenoloftaleina zmienia kolor z bezbarwnego na malinowy w zakresie pH 8,3–10,0.
- Często stosowanym wskaźnikiem jest oranż metylowy, który przechodzi z czerwonego do żółtego w zakresie pH 3,1–4,4.
- Dobór wskaźnika zależy od rodzaju miareczkowania – należy wybrać taki, którego zakres zmiany barwy pokrywa się z punktem równoważnikowym reakcji.
- Wskaźniki alkacymetryczne są szeroko stosowane w analizie chemicznej, laboratoriach szkolnych i przemysłowych do oznaczania stężenia kwasów i zasad i określenia odczynu roztworu.
Doświadczenia dla wskaźników alkacymetrycznych zostały przeprowadzone w tej samej kolejności probówek. Od lewej do prawej dodawano: roztwór NaOH, wodę, roztwór HCl. Wskaźnik za każdym razem znajdował się od początku w probówce. Doświadczenia nie są robione na konkretnej wartości pH (oprócz środkowej, gdzie jest woda), a służą jedynie zobrazowaniu działania indykatora. Odczynniki dobrane są do wskaźnika tak, by zademonstrować skrajne jego kolory.
Doświadczenia z użyciem wskaźników
Oranż metylowy
Zakres zmiany barwy: 3.1-4.4.
Kolory:
pH>4.4: żółty
pH<3.1: czerwony
Najpopularniejszy wskaźnik dla kwasów, mimo że zakres zmiany obejmuje ten sam odczyn, czyli wskaźnik nie pokazuje pH=7, co znacznie ogranicza jego zastosowanie laboratoryjne.
Dokładnie te same barwy ma czerwień metylowa, której zakres zmiany to 4.2-6.3.
Fenoloftaleina
Zakres zmiany barwy: 8.3-10.
Kolory:
pH>10: malinowy
pH<8.3: bezbarwny
Najpopularniejszy wskaźnik dla zasad, mimo że szeroki zakres zmiany barwy oraz tylko jeden kolor znacznie ograniczają jego zastosowanie laboratoryjne. Dodatkowo, zakres zmiany barwy obejmuje ten sam odczyn, czyli wskaźnik nie pokazuje pH=7.
Lakmus
Zakres zmiany barwy: 5-8.
Kolory:
pH>8: niebieski
pH=[5-8]: fioletowy
pH<5: czerwony
Najpopularniejszy wskaźnik dzięki temu, że jest dwukolorowy. Pomiędzy pH=5 a pH=8 przyjmuje barwę pośrednią, czyli fioletową. Im więcej kolorów może przyjmować wskaźnik, tym większa jego dokładność.
Intensywność zabarwienia wskaźnika zależy od jego stężenia.
Błękit bromotymolowy
Zakres zmiany barwy: 6-7.6.
Kolory:
pH>7.66: niebieski
pH=[6-7.6]: zielony
pH<6: żółty
Przydatny wskaźnik dzięki temu, że jest dwukolorowy oraz zmiana barwy wypada blisko odczynu obojętnego. Pomiędzy pH=6 a pH=7.6 przyjmuje barwę pośrednią, czyli zieloną. Im więcej kolorów może przyjmować wskaźnik, tym większa jego dokładność.
Intensywność zabarwienia wskaźnika zależy od jego stężenia.
UWAGA: w tym nagraniu wskaźnik jest dodawany do roztworów NaOH, wody i HCl w przeciwieństwie do wcześniejszych nagrań.
Błękit tymolowy
Zakres zmiany barwy: 8-9.6.
Kolory:
pH>9.6: niebieski
pH=[2.8-8.0]: żółty
pH<1.2: czerwony
Przydatny wskaźnik dzięki temu, że jest dwukolorowy.
Intensywność zabarwienia wskaźnika zależy od jego stężenia.
UWAGA: w tym nagraniu wskaźnik jest dodawany do roztworów NaOH, wody i HCl w przeciwieństwie do wcześniejszych nagrań.